Psychologische inzichten over tijdsbeleving als bron voor verdieping in leiderschap.
In het boek “Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt” werpt hoogleraar Douwe Draaisma een intrigerende blik op ons subjectieve gevoel van tijd. Veel mensen – vooral vanaf middelbare leeftijd – ervaren dat de tijd versnelt. Draaisma laat overtuigend zien dat deze versnelling niet zit in de kloktijd, maar in ons geheugen en in de manier waarop we betekenis geven aan ervaringen.
Voor executives en senior leiders biedt dit boek een verrassend waardevol perspectief: het helpt ons begrijpen hoe mensen – vooral in de tweede helft van hun loopbaan – betekenis, ritme en richting ervaren. En hoe we dat kunnen beïnvloeden.
De werking van tijd: geen klok, maar geheugen.
Volgens Draaisma is tijdsbeleving in wezen geheugenbeleving. Periodes waarin we veel nieuwe of intense ervaringen meemaken, lijken achteraf langer te duren omdat ze rijker zijn opgeslagen in ons geheugen. Jongeren beleven veel ‘eerste keren’, wat zorgt voor levendige herinneringen. Voor senior professionals daarentegen kunnen weken of zelfs jaren in elkaar overlopen wanneer het leven zich in vaste routines voltrekt.
Het gevolg? De tijd ‘lijkt’ sneller te gaan – en daarmee groeit soms ook het gevoel dat men “te laat” is om nog te veranderen, te reflecteren of iets nieuws te beginnen.
De les voor executives:
- Tijd als coachgesprek.
Veel leiders komen bij een executive coach met vragen over richting, zingeving of energieverlies. Draaisma’s inzichten bieden een concrete ingang: hoe verhoudt de cliënt zich tot tijd? Beleeft hij/zij nog voldoende nieuwe ervaringen? Is er ruimte voor verwondering of zit men vast in herhaling? - Stilstand is ook perceptie.
Coaches kunnen helpen om de ‘versnelde tijd’ van hun cliënten te vertragen – niet door méér te doen, maar door betekenis te verdiepen. Reflectie, herwaardering van successen en bewustzijn van rituelen kunnen de tijd opnieuw tastbaar maken. Dit is geen filosofie, maar praktische psychologie. - Nieuwe herinneringen creëren = leiderschap versterken.
Leiders die zichzelf blijven uitdagen – via leren, experimenteren, reizen of coaching – verrijken hun geheugen met nieuwe ervaringen. Dit vergroot niet alleen hun tijdsbeleving, maar ook hun veerkracht en leiderschapscapaciteit. Coaches kunnen dit proces bewust stimuleren.
Voorbij efficiëntie: tijd als strategisch kapitaal.
Draaisma’s werk is een uitnodiging om anders naar tijd te kijken. In een wereld waar leiders vooral worden afgerekend op snelheid en resultaat, is het waardevol om ook aandacht te geven aan de beleving van tijd. Voor coaches is dit een krachtig hulpmiddel in het verdiepen van gesprekken, en voor leiders een kans om hun eigen ontwikkeling opnieuw vorm te geven.
Conclusie.
Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt biedt geen snelle tips of managementmodellen, maar een diep psychologisch inzicht dat elke executive coach zou moeten kennen. Het boek maakt duidelijk: wie zijn tijd wil beheersen, moet eerst zijn geheugen en beleving begrijpen.
Voor leiders en coaches die voorbij de waan van de dag willen werken en duurzame impact willen creëren, is Draaisma’s boek een uitnodiging tot vertraging – en juist daarin ligt de versnelling.
Aanbevolen voor: executive coaches, senior leiders, HR-directeuren en leiderschapsontwikkelaars die werken met thema’s als zingeving, duurzame inzetbaarheid, en persoonlijke groei na mid-career.